Firma ma certyfikat ISO 9001, a nowy kontrahent pyta o ISO 3834. Czy trzeba przechodzić kolejne wdrożenie, skoro zarządzanie jakością jest już uporządkowane? ISO 9001 i ISO 3834 mają różne zakresy, dlatego jeden certyfikat nie zastępuje automatycznie drugiego. Mogą natomiast uzupełniać się w tym samym przedsiębiorstwie.
Czym różnią się wymagania ISO 3834 i ISO 9001?
ISO 9001 pozwala uporządkować zarządzanie jakością w procesach objętych systemem – od ustalenia wymagań klienta, przez realizację zamówienia, po ocenę wyników i doskonalenie. Dotyczy również produkcji, zakupów, kompetencji pracowników czy nadzoru nad niezgodnościami. W firmie spawalniczej obejmuje więc także organizację i nadzorowanie procesów związanych ze spawaniem.
Seria ISO 3834 określa wymagania jakościowe właściwe dla spawania materiałów metalowych. Obejmuje zagadnienia takie jak przegląd wymagań przed przyjęciem zlecenia, personel spawalniczy, nadzór, technologie, wyposażenie oraz kontrola i badania. System jakości w spawalnictwie musi uwzględniać sposób wykonania połączenia już przed rozpoczęciem pracy. Same badania gotowych spoin nie zastąpią prawidłowego przygotowania i prowadzenia procesu.
| Obszar porównania | ISO 9001 | ISO 3834 |
| Zakres zastosowania | Organizacje różnych branż, w ustalonym zakresie systemu zarządzania jakością | Wytwarzanie wyrobów z zastosowaniem spawania materiałów metalowych |
| Poziom wymagań | Zarządzanie procesami wpływającymi na jakość wyrobów i usług | Szczegółowe wymagania jakościowe dla spawania i czynności powiązanych |
| Kompetencje | Określenie i zapewnienie kompetencji potrzebnych w procesach | Wymagania odnoszące się do personelu spawalniczego, nadzoru i kontroli |
| Przykładowe dowody spełnienia wymagań | Ocena dostawców, wyniki audytów, analiza reklamacji i skuteczności działań | Dokumentacja technologii spawania, kwalifikacji personelu oraz wyniki kontroli |
| Przedmiot certyfikacji | System zarządzania jakością w określonym zakresie | Spełnienie wymagań jakościowych spawania według wskazanej części normy |
Przy ISO 3834 trzeba również ustalić właściwą część normy: ISO 3834-2 zawiera pełne wymagania jakości, ISO 3834-3 – standardowe, a ISO 3834-4 – podstawowe. Wybór powinien wynikać z wymagań mających zastosowanie do produkcji, jej złożoności i warunków zamówienia. Samo określenie „certyfikat ISO 3834” może zatem nie wystarczyć do oceny, czy dokument odpowiada oczekiwaniom kontrahenta.
Czy jeden certyfikat może zastąpić drugi?
Certyfikat ISO 9001 nie jest potwierdzeniem zgodności z ISO 3834. Firma może mieć działający system zarządzania jakością, ale przed oceną według ISO 3834 nadal musi zweryfikować szczegółowe wymagania spawalnicze. Trzeba sprawdzić między innymi, czy posiadane technologie spawania, kwalifikacje personelu i organizacja nadzoru odpowiadają rzeczywiście wykonywanej produkcji.
Przykładowo zakład otrzymuje zapytanie o wykonanie spawanych ram urządzeń. Ma ISO 9001, jednak zamawiający wymaga certyfikatu ISO 3834-2 w zakresie odpowiadającym zleceniu. Przed złożeniem oferty trzeba ocenić, co należy uzupełnić i czy firma zdąży uzyskać wymagane potwierdzenie.
Zależność działa również w drugą stronę. ISO 3834 nie jest pełną normą systemu zarządzania jakością zastępującą ISO 9001. Potwierdzenie wymagań dotyczących spawania nie oznacza automatycznie, że firma spełnia wszystkie wymagania ISO 9001 w deklarowanym zakresie.
ISO 3834 można stosować i certyfikować niezależnie od ISO 9001. Nie trzeba więc wdrażać obu wyłącznie dlatego, że przedsiębiorstwo prowadzi spawanie. Należy też rozróżnić obowiązek spełnienia określonych wymagań od konieczności przedstawienia odrębnego certyfikatu. Przy analizie zamówienia znaczenie ma dokładna treść warunku postawionego dostawcy.
Kiedy firma spawalnicza może potrzebować obu norm?
Najbardziej jednoznaczna sytuacja występuje wtedy, gdy kontrahent wymaga zarówno ISO 9001, jak i określonej części ISO 3834. Może to wynikać z zasad kwalifikacji dostawców lub specyfikacji zamówienia. Wówczas trzeba sprawdzić zakres obu certyfikatów i ich zgodność z planowanymi pracami. Posiadany dokument nie musi obejmować każdej działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo.
Inny przypadek to firma z ISO 9001, która rozszerza produkcję spawalniczą albo zaczyna przyjmować zlecenia z bardziej szczegółowymi wymaganiami technicznymi. Wdrożenie wymagań ISO 3834 może być potrzebne ze względu na specyfikację wyrobu lub zamówienia. Wówczas wdrożenie ISO 3834 warto rozpocząć od oceny, czy zakład jest przygotowany do nowych prac pod względem technologii, personelu i kontroli jakości.
Bywa też odwrotnie: przedsiębiorstwo ma uporządkowane spawanie według ISO 3834, ale chce rozwinąć zarządzanie jakością. Przykładowo zakład kontroluje wykonanie połączeń, lecz nie bada zadowolenia klientów i nie ma ustalonych celów jakościowych dla poszczególnych procesów. Wdrożenie ISO 9001 pozwala powiązać te obszary z odpowiedzialnością kierownictwa oraz regularną oceną wyników. Spełnienie wymagań spawalniczych pozostaje wtedy częścią szerszego systemu.
Jak wykorzystać istniejący system przy wdrażaniu drugiej normy?
Wdrożenie drugiej normy nie wymaga tworzenia osobnej dokumentacji dla każdego wspólnego obszaru. Można wykorzystać istniejące zasady nadzoru nad dokumentami, dostawcami, wyposażeniem czy niezgodnościami, jeśli spełniają odpowiednie wymagania. Trzeba natomiast uzupełnić je tam, gdzie brakuje rozwiązań technicznych właściwych dla spawania.
Dobrze pokazuje to postępowanie z niezgodnym połączeniem spawanym. Firma może wykorzystać dotychczasowy sposób rejestrowania niezgodności. Potrzebuje jednak również ustalonej odpowiedzialności za ocenę techniczną, decyzję o sposobie postępowania oraz wymagane kontrole po wykonaniu naprawy. Jeden formularz może obsłużyć te działania, jeśli zawiera potrzebne informacje i jest prawidłowo stosowany.
W CDB Prestige pomagamy ustalić zakres wdrożenia i wykorzystać rozwiązania, które już działają w zakładzie. Skontaktuj się z nami i przekaż wymagania kontrahenta oraz informacje o produkcji i posiadanych certyfikatach. Określimy, co firma powinna uzupełnić przed certyfikacją ISO 3834 lub ISO 9001.
