Przed oceną certyfikacyjną firma powinna mieć ustalony zakres Zakładowej Kontroli Produkcji, osoby odpowiedzialne za jej prowadzenie oraz wdrożone zasady nadzoru nad materiałami, wykonaniem i kontrolą wyrobów. Potrzebne są również zapisy pokazujące, że te zasady są stosowane podczas produkcji.
Przy wytwarzaniu spawanych słupów hali oznacza to możliwość ustalenia, według jakiego rysunku wykonano element, jakiego materiału użyto, kto prowadził prace i na jakiej podstawie zaakceptowano gotowy wyrób.
Najpierw trzeba jednak określić wymagania dla danej produkcji. Nie każdy wyrób stalowy automatycznie podlega EN 1090-1. Znaczenie mają jego przeznaczenie, funkcja konstrukcyjna i właściwa specyfikacja techniczna. Dla wyrobów objętych tą normą należy ustalić zakres ZKP, a wymagania wykonawcze przyjąć odpowiednio do konstrukcji, w tym wskazanej w dokumentacji klasy wykonania EXC. Trzeba też uwzględnić, czy firma odpowiada za projektowanie i które operacje zleca podwykonawcom.
Jak ZKP powinna działać od przyjęcia zlecenia do odbioru elementu?
Wymagania zamówienia muszą trafić do dokumentacji produkcyjnej
Przed skierowaniem słupa hali do wykonania osoba odpowiedzialna za przegląd zamówienia powinna sprawdzić kompletność wymagań oraz możliwość ich spełnienia przez zakład. Dotyczy to między innymi materiałów, geometrii, połączeń, tolerancji, zabezpieczenia powierzchni i zakresu kontroli. Brakujące ustalenia trzeba wyjaśnić przed rozpoczęciem operacji, których dotyczą.
Niezbędny jest nadzór nad rysunkami i ich zmianami. Jeśli projektant zmieni grubość blachy podstawy lub układ otworów, pracownik musi otrzymać właściwą wersję dokumentacji. W ZKP należy określić, kto zatwierdza dokumenty do produkcji, jak przekazuje zmiany i jak zapobiega użyciu nieaktualnych rysunków. Jeżeli zakład sam projektuje konstrukcję, potrzebuje również zasad sprawdzania projektu i obliczeń.
Materiał trzeba sprawdzić przy dostawie i rozpoznawać podczas obróbki
Przyjęcie stali obejmuje kontrolę zgodności dostawy z zamówieniem oraz wymaganych dokumentów kontroli. Osoba odpowiedzialna powinna wiedzieć, co sprawdza i co robi, gdy dokumentu brakuje albo dostarczony materiał nie odpowiada specyfikacji.
Identyfikacja materiału powinna być zachowana także po rozcięciu profilu lub blachy, a identyfikowalność zapewniona w zakresie wynikającym z wymagań. Oznaczenie pozostawione wyłącznie na jednym końcu długiego profilu może przestać wystarczać po podziale go na kilka odcinków.
Należy też określić warunki magazynowania i oddzielić materiały dopuszczone do użycia od tych, które oczekują na wyjaśnienie.
Wykonanie wymaga właściwych technologii, kompetencji i sprawnego wyposażenia
W zakładzie spawającym słupy trzeba zapewnić instrukcje WPS odpowiednie do wykonywanych połączeń oraz wymaganą podstawę kwalifikowania technologii. Samo posiadanie WPS i WPQR nie potwierdza jeszcze, że ich zakres obejmuje dane zlecenie. Sprawdzenia wymagają między innymi proces spawania, materiały i grubości.
Kwalifikacje spawaczy i operatorów powinny odpowiadać wykonywanym pracom i zachowywać ważność. Trzeba też zorganizować nadzór spawalniczy o kompetencjach odpowiednich do produkcji oraz jasno przypisać zadania związane z przygotowaniem, prowadzeniem i kontrolą spawania.
Wyposażenie produkcyjne wymaga przeglądów i utrzymania sprawności. Dla przyrządów kontrolno-pomiarowych należy określić potrzebne wzorcowania lub sprawdzenia oraz sposób potwierdzania ich przydatności.
ZKP obejmuje również pozostałe operacje wpływające na zgodność konstrukcji, takie jak cięcie, wykonywanie otworów, łączenie mechaniczne czy zabezpieczenie antykorozyjne. Jeżeli malowanie słupa wykonuje podwykonawca, producent nadal potrzebuje zasad doboru wykonawcy, przekazania wymagań i odbioru prac.
Kontrole muszą mieć ustalone kryteria i pozostawiać czytelny wynik
Dla wykonywanego elementu należy określić, co podlega kontroli, na jakim etapie i według jakich kryteriów. Część sprawdzeń trzeba przeprowadzić w trakcie produkcji, zanim dostęp do danego miejsca zostanie ograniczony przez kolejne operacje.
Przy słupie hali mogą to być pomiary wymiarów i położenia otworów, kontrola połączeń spawanych oraz zabezpieczenia powierzchni. Metody i zakres badań wynikają z właściwych wymagań, dokumentacji oraz planu kontroli. Nie należy przyjmować jednakowego zestawu badań dla każdej konstrukcji.
Zapis powinien pozwolić ustalić, jaki element sprawdzono, jaki uzyskano wynik i kto dokonał oceny. Odpowiedzialna osoba musi również wiedzieć, kiedy może dopuścić wyrób do następnej operacji lub wydania.
Wykryta niezgodność musi prowadzić do określonej decyzji
Jeżeli otwory w blasze podstawy wykonano w niewłaściwym rozstawie, element wymaga oznaczenia i zabezpieczenia przed przypadkowym użyciem. ZKP powinna określać, kto ocenia problem i zatwierdza sposób dalszego postępowania.
Naprawy wpływającej na zgodność konstrukcji nie powinno się wykonywać wyłącznie na podstawie ustnego polecenia. Potrzebne są uzgodnione zasady, a gdy wymaga tego charakter odstępstwa – także udział projektanta lub zamawiającego. Wyniki sprawdzeń po naprawie należy zachować w zapisie niezgodności wraz z opisem problemu i podjętą decyzją.
Przy problemach powtarzalnych trzeba również ustalić przyczynę i wdrożyć działanie ograniczające ich ponowne wystąpienie.
Jak ocenić przygotowanie zakładu do certyfikacji ZKP?
Gotowość zakładu warto ocenić przez porównanie dokumentacji wybranego zlecenia z rzeczywistą pracą na hali. Pozwala to wykryć rozbieżności przed oceną jednostki notyfikowanej.
Przed certyfikacją warto potwierdzić, że:
- zakres ZKP odpowiada wyrobom i procesom zakładu;
- pracownicy znają swoje obowiązki i korzystają z aktualnych instrukcji;
- kwalifikacje, technologie i wyposażenie odpowiadają wykonywanym pracom;
- zapisy pozwalają odtworzyć wymagane kontrole i decyzje dotyczące wyrobu;
- wykryte braki zostały usunięte, a wprowadzone zmiany są stosowane.
Przygotowanie obejmuje również ustalenie sposobu oceny właściwości użytkowych wyrobów oraz przygotowanie zasad sporządzania deklaracji i oznakowania CE. Certyfikat ZKP potwierdza zgodność zakładowej kontroli produkcji w określonym zakresie; nie zastępuje obowiązków producenta dotyczących poszczególnych wyrobów.
W CDB Prestige prowadzimy wdrożenie PN-EN 1090 i ZKP – od oceny zakładu i opracowania dokumentacji po uruchomienie zasad w produkcji oraz przygotowanie do certyfikacji. Certyfikat wydaje niezależna jednostka notyfikowana. Jeśli firma ma już część dokumentów, ale potrzebuje sprawdzić gotowość produkcji, skontaktuj się z CDB Prestige. Ustalimy, jakie prace są jeszcze potrzebne przed zgłoszeniem zakładu do oceny.
